بلاکچین؛ یک واقعیت یا یک ادعا؟

اثر بلاکچین در تحول کسب و کارها و شاید سالها به درازا بکشد، منتها نکته مهم این است که سفر مدتی است که آغاز شده است! با توجه به اهمیت این موضوع همه ما باید به واقعیت هایی درباره ی تکنولوژی بلاکچین یا زنجیره بلوکی بدانیم.

پیش از هر چیز لازم است بدانیم که وقتی درباره بلاکچین صحبت میکنیم، صرفاً درباره یک فناوری معمولی حرف  نمی زنیم. بلاکچین یک فناوری بنیادی است،چیزی که احتمالاً در سالهای آینده و ساختارهای مالی و اقتصادی و حتی اجتماعی و سیاسی را تغییر میدهد. اساساً قراردادها، تراکنش ها و ذخیره سازی این تراکنش ها سیستم های سیاسی، حقوقی و اقتصادی جوامع را تعریف  می‌کنند. اینکه ما مالک چه چیزهایی هستیم، مجاز به انجام چه کارهایی هستیم و نیستیم، اجازه ورود به چه مکان هایی را داریم یا نداریم و با چه کسانی مجاز به تعامل هستیم و بسیاری از آن چیزهایی که هویت ما را در جامعه تعریف می کنند، مبتنی بر قراردادها، تراکنش ها و البته به شیوه های ذخیره سازی و دسترسی به آنها هستند. این سه، از دارایی های ما محافظت می کنند و مرزهای سازمان ها را مشخص میکنند،اما متاسفانه بروکراسی حاکم بر سازمان ها و نه تنها در ایران، بلکه در جهان نیز هنوز نتوانسته با تحول دیجیتال کنار بیاید.

درست است که همه ما شنیده ایم که بلاکچین انقلابی در کسب و کارها به پا می‌کند؛ منتها باید توجه داشته باشیم مدت زمان رسیدن به این تحول بسیار بیشتر از آن چیزی است که بسیاری ادعای آن را دارند. این یک فناوری بنیادی است و شاید شبیه ترین مثال تاریخی برای درک بلاکچین، فناوری TCP/IP است که پایه و اساس توسعه اینترنت است. پیش از ورود این فناوری ارائه دهندگان سرویس های تلکام و تولید کننده های تجهیزات، میلیاردها دلار هزینه صرف روش هایی کرده بودند که فناوری TCP/IP با ورودش به کلی آنها را دگرگون کرد. در ابتدا بخش های سنتی نسبت به این فناوری بدبین بودند. تعداد اندکی فکر می‌کردند که ارتباطات ویدئویی، صوتی، پیام رسان و انتقال داده می توانند روی معماری جدید برقرار شوند یا اینکه این سیستم می تواند حفظ و بزرگ شود.

به مرور روش های ارتباطی سنتی جایش را به فناوری جدید داد و سازمان ها هم افزایش کارایی ناشی از کاربرد آن را درک کردند، استفاده از سرویسهای اینترنتی مرسوم شد، اتصال به شبکه جهانی ارزان تر و سریع تر شد. شرکت ها با کمک اینترنت برنامه های نوین و متحول کننده ساختند که مدل‌های کسب و کارها را به صورت بنیادین تغییر داد. می‌دانید این قصه چند سال طول کشید؟ سی سال!

یادداشت:

سی سال طول کشید تا TCP/IP  تمامی فازها را طی کند و به اقتصاد شکل جدیدی بدهد. امروز دیگر بنیان‌های اقتصاد دگرگون شده‌اند و مقیاس فیزیکی و دارایی های منحصر به فرد، دیگر مزایای شکست‌ناپذیری به حساب نمی آیند.

TCP/IP ارزش اقتصادی جدیدی را با کاهش چشمگیر هزینه‌های ارتباطات ایجاد کرد و حالا بلاک چین که در ابتدا به عنوان بخشی از پروژه بیت کوین معرفی شد، می تواند به شدت هزینه‌های انجام تراکنش ها را کاهش دهد و این پتانسیل را دارد که به سیستم ثبت تمامی تراکنش ها تبدیل شود. اگر این اتفاق رخ دهد، اقتصاد بار دیگر تحول چشمگیری را تجربه خواهد کرد و منابع جدید مبتنی بر بلاک چین ظهور می‌کنند.

مانند فناوری TCP/IP که وب و اینترنت روی آن ساخته شد، پیچیدگی های فناوری بلاکچین و دامنه تاثیرگذاری آن باعث می شود بلوغ این فناوری هم زمانبر باشد. تجربه نشان می دهد برای اینکه یک نوآوری بنیادی مانند بلاک چین بتواند انقلابی به پا کند، باید موانع متعدد فنی، حاکمیتی، سازمانی و حتی اجتماعی از میان بروند. عجله کردن در زمینه نوآوری بلاکچین و حرکت بدون آینده نگری اشتباه است. آنچه از تجربه به دست آمده، این است که دو عامل بر روی نحوه تکامل فناوری بنیادی و کاربرد آن در کسب و کار تاثیر میگذارد؛ تازگی و پیچیدگی.

تازگی یعنی میزان جدید بودن یک برنامه برای مردم؛ هرچه تازگی بیشتر باشد تلاش بیشتری لازم است که مردم بدانند این برنامه دقیقا چه مسئله‌ای را حل میکند. پیچیدگی هم تعداد و تنوع گروه هایی است که باید با یکدیگر کار کنند تا توسط فناوری ایجاد ارزش صورت بگیرد. مثلاً یک شبکه اجتماعی با یک عضو ارزشی ندارد! یک شبکه اجتماعی زمانی ارزش دارد که اکثر ارتباطات ما در آن ثبت شده باشد. از این روست که به نظر می رسد تحول واقعی در استفاده از بلاک چین در دولت و سازمان ها در سالهای دور رخ خواهد داد. این ادعا به این دلیل است که فناوری بلاکچین یک فناوری توفنده و اخلال گر نیست که به یک مدل کسب و کار سنتی حمله کند و راه حلی ارزان را جایگزین روش‌های قدیمی کند. بلاک چین این پتانسیل را دارد که بنیان سیستم های اجتماعی و اقتصادی را از نو خلق کند، اما شاید ده ها سال طول بکشد که بلاکچین بتواند جایگزین نظم موجود شود؛ چرا که فرآیند بکارگیری بلاکچین تدریجی خواهد بود. بلاکچین ناگهانی، تغییر ایجاد نمی کند، این مسیر سالها طول میکشد، منتها برای موفقیت در این زمینه باید از هم اکنون برنامه ریزی را آغاز کرد!

نوشته ای از محمدرضا سوهانیان
برگرفته از کتاب کسب و کار بلاکچین

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *