هشدارهای نوسانگر

نوسانگرها، هشدارهای خرید و فروش را به شیوه‌‌‌های مختلفی پدید می‌آورند. برخی از این هشدارها، پیش از موعد ظاهر می‌شوند در حالی که برخی دیگر بعد از شروع روند صادر می‌شوند. نوسانگرها علاوه بر هشدارهای خرید و فروش می‌توانند مشخص سازند که برخی موارد با روند جاری همخوانی ندارند و یا اینکه روند جاری در حال تغییر می‌باشد. اگرچه نوسانگرها می‌توانند هشدارهای خاص خودشان را پدید آورند، اما بایستی این هشدارها را با دیگر ابزارهای تحلیل تکنیکال ترکیب کرده و آنگاه نتیجه را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. اکثر نوسانگرهای اندیکاتورهای جنبش هستند و تنها یک مشخصه عملکرد قیمت را منعکس می‌کنند. در حالی که برای تحلیل دقیق تر بایستی حجم، الگوهای قیمت و سطوح (حمایت / مقاومت) نیز در نظر گرفته شوند.

الف) واگرایی‌‌‌های مثبت و منفی

واگرایی یک مفهوم کلیدی در بسیاری از سیگنال‌‌‌های صادره نوسانگرها و همچنین دیگر اندیکاتورها محسوب می‌شود. واگرایی‌ها می‌توانند در خصوص تغییرات روند و همچنین هشدارهای خرید و فروش اطلاعات خوبی را در اختیار قرار دهند. به طور کلی دو نوع واگرایی وجود دارد: مثبت و منفی، واگرایی مثبت وقتی اتفاق می‌افتد که اندیکاتور، افزایش و قیمت، کاهش یابد. واگرایی منفی وقتی است که اندیکاتور، کاهش و قیمت، افزایش یابد که به تفصیل در مطلب بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در نمودار سهام شرکت مریل لینچ (MER)، یک واگرایی مثبت را در اواخر اکتبر مشاهده می‌نمایید. در ابتدا وقوع واگرایی در MACD به صورت یک هشدار مطرح بوده است اما زمانی که MACD به سمت بالا باز گشته و در بالای EMA  ۹ روزه اش معامله می‌گردد سناریوی واگرایی تأیید می‌شود. در این نقطه، با تجمع دیگر سیگنال ها، علامت خرید ایجاد می‌شود. نه تنها قیمت با برخورد به خط حمایت از خود عکس العمل نشان داده و افزایش می‌یابد بلکه همچنین یک واگرایی مثبت نیز در MACD تأیید شده است. همان گونه که مشخص است بعد از وقوع این واگرایی، افزایش قیمت به صورت افزایش بسیار زیادی در حجم معامله روز بعد ظاهر می‌شود.

تعریف واگرایی‌‌‌های مثبت و منفی

تعریف واگرایی‌‌‌های مثبت و منفی

در نمودار IBM، نوسانگر ROC پیش از آغاز نزول در ژانویه، یک واگرایی منفی تشکیل می‌دهد. وقتی IBM یک نقطه حداکثر را در اواسط ژانویه ثبت می‌کند نوسانگر ROC نمی‌تواند از قله قبلی خود عبور نماید و به این صورت زمینه شکل گیری چنین واگرایی در بازار مهیا می‌شود.

واگرایی منفی و مثبت

تعریف واگرایی منفی و مثبت

ب) اشباع خرید و فروش

نوسانگرهای نواری برای تشخیص نواحی اشباع خرید و فروش بکار می‌روند. از آنجا که این نوسانگرها بین این نواحی نوسان می‌کنند، استفاده از آنها در بازارهای روند دار می‌تواند مشکل باشد. آنها در دامنه‌‌‌های معاملاتی و بازارهایی که روند دار نیستند بهتر مورد استفاده واقع می‌شوند. در یک روند قدرتمند، کاربران ممکن است سیگنال‌‌‌های بسیاری را مشاهده نمایند که واقعا ارزشمند نیستند. اگر سهم در یک روند صعودی قرار داشته باشد خرید در شرایط فروش هیجانی بهتر از فروش در شرایط خرید هیجانی است.
در یک روند قوی، سیگنال‌‌‌های نوسانگر در خلاف جهت روند اصلی نسبت به سیگنال‌‌‌های در جهت روند، قدرت کمتری دارند. روند دوست شما است و جنگیدن با آن خطرناک است. اگر چه اوراق‌‌‌های بهادار روندها را می‌سازند، آنها بین این روندها نیز نوسان می‌کنند. نتیجه اینکه اگر یک سهام در یک روند صعودی قدرتمند قرار داشته باشد، خرید در زمان وصول نوسانگر به شرایط فروش هیجانی (نزدیک تست خط حمایت) بهتر از فروش در شرایط خرید هیجانی می‌باشد. همچنین در طی یک روند نزولی قدرتمند، فروش در زمان وصول نوسانگر به شرایط خرید هیجانی بهتر است. تلاش برای انجام معاملات خلاف جهت روند ریسک پذیر است.

وقتی روند قدرتمند باشد، نوسانگرهای نواری شکل نزدیک سطوح خرید و فروش هیجان برای دوره‌‌‌های طولانی مدت باقی می‌مانند. شرایط خرید هیجانی به معنی زمان فروش نیست و همچنین شرایط فروش هیجانی به معنی زمان خرید نیست. در یک روند صعودی قدرتمند، یک نوسانگر می‌تواند به شرایط خرید هیجانی دست یابد و تا زمان صعود اوراق بهادار در همان ناحیه باقی بماند. یک واگرایی منفی ممکن است تشکیل شود اما بایستی به سیگنال کاهشی در مقابل روند صعودی مظنون بود. نوسانگر در یک روند نزولی قدرتمند می‌تواند به شرایط فروش هیجانی برسد و تا زمانی که اوراق بهادار کاهش می‌یابد در همان ناحیه باقی بماند. مشابه حالت قبل یک واگرایی مثبت ممکن است تشکیل شود اما بایستی به سیگنال افزایشی در مقابل روند نزولی مظنون بود. این بدین معنی نیست که سیگنال‌‌‌های مخالف جهت روند عمل نمی‌کنند بلکه آنها بایستی با مفهومی‌مناسب و با دیگر جنبه‌‌‌های تحلیل تکنیکال مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند.
اولین مرحله در استفاده از نوسانگرهای نواری تشخیص نوارهای بالایی و پایینی است که حدود نهایی را مشخص می‌کنند. در RSI هر چیزی زیر ۳۰ و بالای ۷۰ حدود نهایی را نشان می‌دهند. در نوسانگر استوکاستیک این حدود در زیر ۲۰ و بالای ۸۰ قرار دارند، می‌دانیم وقتی که RSI زیر ۳۰ و یا استوکاستیک زیر ۲۱ است، شرایط فروش هیجانی وجود دارد. به همین طریق وقتی به ترتیب بالای ۷۰ و بالای ۸۰ هستند شرایط خرید هیجانی وجود دارد. تشخیص شرایط خرید و فروش هیجانی بایستی به عنوان یک هشدار برای بررسی دقیق تر دیگر جنبه‌‌‌های تکنیکال الگوی قیمت، روند، حمایت، مقاومت، نمودارهای شمعی، حجم و دیگر اندیکاتورها) همراه باشد.
ساده ترین روش برای ایجاد سیگنال‌ها (علائم) توجه به زمانی است که نوارهای بالایی و پایینی تقاطع می‌نمایند. اگر اوراق بهادار در موقعیت خرید هیجانی باشد (بالای ۷۰ برای RSI و ۸۰ برای استوکاستیک) و به سمت پایین نوار بالایی حرکت کند، آنگاه هشدار فروش ایجاد می‌شود. اگر اوراق بهادار در موقعیت فروش هیجانی باشد (زیر ۳۰ برای RSI و ۲۰ برای استوکاستیک) و به سمت بالای نوار پایینی حرکت کند، آنگاه هشدار خرید ظاهر می‌شود. به یاد داشته باشید که اینها ساده ترین روش‌ها هستند.
همچنین سیگنال‌‌‌های ساده می‌توانند با واگرایی‌ها و تقاطع‌‌‌های میانگین متحرک ترکیب شوند و سیگنال‌‌‌های قوی تری را به وجود آورند. وقتی که یک سهام در موقعیت فروش هیجانی قرار دارد، ممکن است معامله گران در جستجوی یک واگرایی مثبت در RSI و سپس عبور به سمت بالای تراز ۳۰ باشند. در خریدهای هیجانی نوسانگر استوکاستیک، معامله گران در جستجوی یک. واگرایی منفی و ترکیب آن با تقاطع میانگین متحرک و شکست زیر ۸۰ برای ایجاد یک سیگنال هستند. (معمولا نوسانگر استوکاستیک به صورت یک میانگین متحرک ساده ۳ روزه که به عنوان خط محرکه عمل می‌کند، طرح ریزی می‌شود. وقتی که این نوسانگر خط محرکیه را به سمت بالا قطع می‌کند آن یک تقاطع صعودی میانگین متحرک است و وقتی که به سمت پایین آن را قطع می‌کنند نزولی است).

اشباع خرید و فروش

تعریف اشباع خرید و فروش

نمودار سهام شرکت سیسکو (CSCO) نشان دهنده این است که نوسانگر استوکاستیک می‌تواند خیلی سریع از فروش هیجانی به خرید هیجانی تغییر موقعیت دهد. برای محاسبه نوسانگره وابستگی بیشتر به تعداد دوره‌‌‌های زمانی است. یک نوسانگر استوکاستیک آرام ۱۰ روزه نوسانات بیشتری نسبت به یک استوکاستیک ۲۰ روزه دارد. در نمودار فوق مکان‌‌‌های عبور قیمت از خط فروش هیجانی و خط خرید هیجانی با خطوط عمودی مشخص شده است. با توجه به صعودی بودن روند سهام CSCO، انجام معاملات فروش در زمانی که نوسانگر زیر ۸۰ را قطع می‌کند، در تضاد با روند صعودی است و راهکار مناسبی نمی‌باشد. در زمانی که روند قیمت اوراق بهادار صعودی است برای معامله گران بهتر است که در جستجوی شرایط فروش فوق العاده برای ایجاد موقعیت‌‌‌های خرید باشند
در این نمودار می‌توان دید که روند صعودی سهام بعد از اینکه توسانگر استوکاستیک به سمت بالای ۱۰ در حال حرکت است، اتفاق می‌افتد. دایره نشان داده شده در ماه آگوست نشان دهنده یک علامت خرید است که با ۳ فاکتور جداگانه ایجاد شده است:

1) نوسانگر از شرایط فروش هیجانی به سمت بالای ۲۰ حرکت کرده

۲) نوسانگر بالاتر از میانگین متحرک ۳ روزه اش حرکت کرده

۳) نوسانگر یک واگرایی مثبت را تشکیل داده است.

تأیید این ۳ فاکتور سیگنال قوی تری را می‌سازد. نوسانگر بعد از سیگنال خرید تنها ۴ روز بعد در ناحیه خرید هیجانی قرار گرفته است. به هر حال سهام پیش از رسیدن به نقطه حداکثر خود، حدود ۲ تا ۳ هفته به صعود خود ادامه می‌دهد.
در نمودار زیر که به شرکت مایکروسافت (MSFT) تعلق دارد، موقعیت‌‌‌های معامله با شاخص قدرت نسبی (RSI) نشان داده شده است. در این نمودار به علت اینکه یک دوره ۱۴ روزه RSI به ندرت زیر ۳۰ و بالای ۷۰ حرکت می‌کند، یک RSI ۱۰ روزه برای افزایش
حساسیت انتخاب شده است. معامله گران با تجربه در روندهای کاهشی میان مدت و بلند مدت هر دفعه که RSI به خط خرید هیجانی می‌رسد، معامله فروش انجام می‌دهند که در نمودار با خطوط عمودی نشان داده شده است.
اکثر معامله گران هر دفعه که RSI زیر ۳۰ می‌رود و سپس به بالای سطح فروش هیجانی اش باز می‌گردد، معامله خرید انجام خواهند داد. دو سیگنال اولی خرید با واگرایی مثبت و حرکت از شرایط فروش هیجانی به سمت بالای تراز ۳۰ به وجود آمده اند. سومین سیگنال خرید زمانی پدید می‌آید که RSI یک مقدار زیر ۳۰ برود. در نظر داشته باشید که این سه سیگنال در مقابل روند نزولی بزرگ تر قرار داشتند و استراتژی‌‌‌های معاملاتی بایستی مطابق با آن تنظیم شوند.

ج) تقاطع‌‌‌های خط مرکزی (Centerline Crossovers)

همان گونه که از نامش پیداست، سیگنال‌‌‌های تقاطع خط مرکزی اصولا برای نوسانگرهای مرکزی بکار می‌رود که در بالا و پایین یک خط مرکزی نوسان می‌کنند. معامله گران همچنین از تقاطع‌‌‌های خط مرکزی در RSI به منظور تأیید واگرایی و سیگنال‌‌‌های ایجاد شده از نواحی خرید و فروش هیجانی بهره می‌جویند. به هر حال اکثر نوسانگرهای نواری شکل مثل RSI و استوکاستیک برای ایجاد سیگنال به واگرایی‌ها و سطوح خرید و فروش هیجانی متکی اند. تحلیل تقاطع‌‌‌های خط مرکزی بر نوسانگرهای مرکزی مثل جریان پول چایکین، MACD و نرخ تغییر (ROC) متمرکز می‌باشد.
گاهی اوقات تقاطع خط مرکزی به عنوان سیگنال خرید و فروش تفسیر می‌شود. یک سیگنال خرید وقتی ایجاد می‌شود که خط مرکزی به سمت بالا قطع شود و سیگنال فروش زمانی ایجاد می‌شود که خط مرکزی به سمت پایین قطع شود. در MACD یا ROC تقاطع خط مرکزی به سمت بالا به عنوان یک سیگنال عمل می‌نماید.
حرکات بالا و پایین خط مرکزی نشان دهنده این است که جنبش یا از مثبت به منفی و یا از منفی به مثبت تغییر کرده است. وقتی که یک نوسانگر جنبشی مرکزی به سمت بالای خط مرکزی اش می‌رود، جنبش مثبت شده و می‌تواند صعودی در نظر گرفته شود و اگر نوسانگر به سمت زیر خط مرکزی حرکت کند، جنبش منفی شده و به صورت نزولی در نظر گرفته می‌شود.

تقاطع‌‌‌های خط مرکزی

تعریف تقاطع‌‌‌های خط مرکزی

در نمودار زیر که متعلق به شرکت اینتل می‌باشد، تعدادی سیگنال با تقاطع خط مرکزی ایجاد شده است. در این میان دو سیگنال عالی وجود دارد اما در کنار آن تعداد زیادی سیگنال اشتباه نیز تشکیل شده است.
تقاطع خط مرکزی همچنین می‌تواند به عنوان یک سیگنال تأیید کننده برای اعتبار بخشی سیگنال قبلی و تقویت کردن روند جاری عمل کند. اگر یک واگرایی مثبت و یک تقاطع صعودی میانگین متحرک وجود داشته باشد، آنگاه حرکت بازار به سمت بالای خط مرکزی، سیگنال خرید قبلی را تأیید می‌کند اما اگر نوسانگر نتواند به سمت بالای خط مرکزی حرکت نماید سیگنال قبلی تأیید نشده و می‌تواند به عنوان یک هشدار عمل نماید.

واگرایی‌‌‌های مثبت و منفی

تعریف واگرایی‌‌‌های مثبت و منفی

در نمودار سهام شرکت اینتل (INTC) که در آن MACD رسم شده است، تقاطع خط مرکزی به عنوان سومین هشدار در مجموعه سیگنال‌‌‌های افزایشی عمل می‌نماید
۱- تشکیل نقطه حداقل بالاتر که واگرایی مثبت احتمالی را نشان می‌دهد.

٢- وجود یک تقاطع صعودی میانگین متحرک برای تأیید واگرایی مثبت.

٣- تقاطع صعودی خط مرکزی.

در هر حال برخی از معامله گران به دلیل مردد بودن تا ظهور سومین هشدار و تأیید معامله خرید منتظر می‌مانند. ممکن است تا این مرحله قسمت زیادی از حرکت را از دست بدهند اما در عین حال معاملات مطمئن تری را انجام می‌دهند.

نمودار سهام شرکت اینتل

نمودار سهام شرکت اینتل

جریان پولی چایکین مثالی از یک نوسانگر مرکزی است که مکان‌‌‌های مهمی‌را در بالا و پایین خط مرکزی قطع می‌کند. واگرایی ها، سطوح خرید هیجانی و سطوح فروش هیجانی همگی نسبت به سطح مطلق اندیکاتور در درجه دوم اهمیت قرار دارند. جهت حرکت نوسانگر مهم می‌باشد اما بایستی در موقعیت سطح مطلق قرار گیرد. هر مقدار که نوسانگر در مدت زمان بیشتری در بالای صفر باشد، انباشتگی بیشتری خواهد داشت و هر مقدار که بیشتر زیر صفر باشد، توزیع بیشتری خواهد داشت.
در نمودار شرکت 1BM، جریان پولی چایکین در ماه جولای به سمت پایین چرخیده شد در همین زمان قیمت سهام در بازار کاهش یافت که به این جهت نزول نوسانگر نیز طبیعی بود.

جمع بندی سیگنال‌‌‌های نوسانگر

توسانگرهای نواری شکل بهترین نوسانگر برای تشخیص شرایط خرید و فروش هیجانی هستند. به هر حال خرید هیجانی به معنی سیگنال فروش و فروش هیجانی به معنی سیگنال خرید نمی‌باشد. شرایط خرید و فروش هیجانی به عنوان هشداری است که بازار در حال رسیدن به سطوح افراطی خود بوده و لذا بایستی به عملکرد قیمت و دیگر اندیکاتورها توجه مخصوصی نشان داد.
معامله گران برای اثبات قدرت سیگنال‌‌‌های صادره نوسانگرها می‌توانند به دنبال سیگنال‌‌‌های مضاعف باشند. معیار سیگنال‌‌‌های خرید و فروش می‌تواند به سه سیگنال تأیید کننده جداگانه بستگی داشته باشد. یک سیگنال خرید ممکن است با ورود نوسانگر به ناحیه فروش هیجانی، واگرایی مثبت و تقاطع صعودی میانگین متحرک و خط مرکزی ایجاد شود. در مقابل سیگنال فروش ممکن است با ورود نوسانگر به ناحیه خرید هیجانی، واگرایی منفی و تقاطع نزولی میانگین متحرک و خط مرکزی ایجاد شود.
تحلیل الگوهای نموداری می‌تواند در نوسانگرها نیز بکار گرفته شود. البته این کار ممکن است مقداری سخت تر باشد اما می‌تواند در تشخیص قدرت موجود در حرکت یک نوسانگر کمک کند. جستجوی نقاط حداکثر بالاتر و حداقل پایین تر می‌تواند در تأیید تحلیل قبلی به ما کمک نماید. شکسته شدن خط روند می‌تواند حاکی از قریب الوقوع بودن تغییر حتمی‌جهت جنبش باشد.
خطرناک ترین عمل، معامله کردن با سیگنال نوسانگر بر خلاف جهت روند اصلی بازار است. در حرکات صعودی بهترین کار جستجوی موقعیت‌‌‌های خرید از طریق سیگنال‌‌‌های فروش هیجانی واگرایی‌‌‌های مثبت و تقاطع صعودی میانگین‌‌‌های متحرک و تقاطع صعودی خط مرکزی است. در حرکات نزولی بهترین کار جستجوی موقعیت‌‌‌های فروش از طریق سیگنال‌‌‌های خرید هیجانی، همگرایی‌‌‌های منفی، تقاطع نزولی میانگین متحرک و تقاطع نزولی خط مرکزی است نکته آخر اینکه نوسانگرها زمانی موثرتر عمل می‌کنند که همراه با تحلیل الگو، تشخیص سطوح حمایت و مقاومت، تشخیص روند و دیگر ابزارهای تحلیل تکنیکی بکار گرفته شوند. با آگاهی از تحلیل کلی، می‌توان سیگنال‌‌‌های نوسانگر را مورد توجه قرار داد. تشخیص روند جاری و یا حتی ثابت کردن قرار داشتن اوراق بهادار در یک روند، أمر مهمی‌به شمار می‌رود. تغییرات نوسانگرها و سیگنال‌‌‌های صادره از آنها، در شرایط مختلف معانی مختلفی دارند. به کارگیری ابزارهای مختلف تحلیل تکنیکال به همراه بررسی نوسانگرها، شانس موفقیت را بسیار بالا می‌برد که بایستی مورد توجه معامله گران قرار گیرد.

 

منبع: کتاب مرجع کامل تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه نوشته دکتر علی محمدی

0 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

می‌خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟
خیالتان راحت باشد: )

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *